Audioom > Nieuws

Nieuws

nieuws over audio, high-end -apparatuur, demonstraties van geluidsapparatuur en modificaties.

Detaillering en dynamiek vergelijkbaar, “soundstaging” en muzikale spreiding gaan verloren

Ik sloot vandaag een oude laptop aan naast mijn computer met gemodificeerde geluidskaart en dito voeding. Verder heb ik de bekabeling naar de laptop zoveel mogelijk geoptimaliseerd, Het verschil in weergave tussen laptop en desktop leek op het eerste gehoor minimaal, misschien iets minder muzikaal in de detailweergave. Ooit een keer een laptop kopen met een echt goede geluidskaat? Het grote verschil zat hen in de “soundstaging”. Bij de weergave van de laptop bleef het geluid “rond de speakers hangen” en ontstond er een “ouderwets” links-rechts stereobeeld, bij de geluidsmatig geoptimaliseerde desktop is er een mooie spreiding van instrumenten, zowel in de breedte als verticaal, waardoor er “lucht tussen de”instrumenten ontstaat.

Verloopstekker
Wat de laptop ook mist is dat stemmen en solo-instrumenten niet mooi uit-het-midden-komen, maar eveneens aan de speakers blijven plakken. Ik vermoed dat dat in de eerste plaats ligt aan de mini-jackaansluiting van de laptop. Daardoor heb ik een weliswaar verguld verloopstekkertje moeten gebruiken om een hoogwaardige interlink aan te kunnen sluiten.

Tweede gehoor
Op het tweede gehoor blijkt het verschil tussen laptop en desktop toch wel groot. De weergave van de geoptimaliseerde desktop blijkt natuurlijker en waarheidsgetrouwer, hoewel ik de prestaties van de laptop verrassend goed vind. Bemoedigend genoeg om ooit naar een heel goede externe geluidskaart te gaan zoeken in combinatie met een laptop.

Recensies van audio-apparatuur scoren altijd “redelijk” tot “goed”

Audiorecensenten en websites als hifi.nl en hear.nl verdienen direct of indirect geld aan de verkoop van audio-apparatuur dus zullen een merk of productlijn niet afkraken, hoe slecht de muzikale prestaties ook zijn.

Recensenten en audioproducenten verkeren in onderlinge afhankelijkheid. Fabrikanten van audio-apparatuur hebben naamsbekendheid nodig om hun producten aan de man te kunnen brengen, dus publiciteit en audiorecensenten hebben apparatuur nodig om te kunnen bespreken. Een recensie betekent voor een audiofiele website unieke content, d.w,z inhoud waardoor ze in zoekmachines als Google vindbaar zijn, Vervolgens verdienen ze hun geld met clicks op advertenties en advertentieverkopen.

Kritiek betekent omzetverlies
Afkraken van een slecht klinkende versterker, luidspreker cd-speler of audiostreamer is er dus nooit bij. Hoogstens wordt er gemeld “dat er voor hetzelfde geld apparaten zijn die op punten betre scoren”: de suggestie dus, dat muziek luisteren een kwestie van smaak is. Dat is een dooddoener die niemand kwaad doet, over “smaak valt immers niet te twisten?” Of wel? Er is ook nog een gezegde als: “Goede wijn behoeft geen krans”. Over audio-apparatuur valt best een kwaliteitsoordeel te vellen in “termen van klankmatig “goed”, matig” of “slecht”, maar dan krijgt de recensent geen recensie-exemplaren van vaak dure apparatuur meer in huis en verliest de website waarvoor hij schrijft bezoekers, dus advertentie-omzet.

Recensenten zijn geen muziekluisteraars
Wat me bij lezing van veel recensies ook opvalt dat veel recensenten helemaal geen muziekliefhebbers lijken te zijn, maar apparatuurfreaks of electro-techneuten. Ze beschrijven specificaties, een lineaire weergaves, maar zelden hoor ik ze over het begrip “muzikaliteit”: het vermogen om instrumenten natuurlijk zingend weet te geven. Zoals de muzikant het bedoeld heeft, dus. Onlangs kwam ik een recensie tegen over een set luidsprekers die waren getest met een paar Rotel monoblokken en een NAD voorversterker. Als er met het Japanse en Engelse merk geen wonderen zijn gebeurd sinds de dagen dat ik ze heb leren kennen, zo rond 2001 dan kan ik Rotel slechts omschrijven als: hard, onmuzikaal en niet dynamisch en NAD als ultiem wollig en in zichzelf gekeerd. De beoordeling van de betreffende Nederlandse luidspreker was voor mij vervolgens weinig meer waard: ik twijfelde sowieso al aan zijn onafhankelijkheid, maar door de opgesomde apparatuur ook aan de kwaliteit van zijn gehoor.

Goed advies
Dat wil niet zeggen dat recensies waardeloos zijn; ze kunnen je helpen bij het zoeken in de juiste richting; een recensent is alleen zelden onafhankelijk, net zomin als een audiowinkel die merkgebonden producten verkoopt. Immers: “wiens brood men eet, wiens woord men spreekt”. Wat telt is een god advies, onafhankelijk of niet, en op basis daarvan je eigen keuzes te maken. Je eigen gehoor en muziekbeleving staan daarbij voorop, los van welk verkooppraatje dan ook.

Checklist optimaliseren geluidsweergave van high-end geluidsapparatuur

1. Zorg voor optimale plaatsing van je luidsprekers en apparaten (stapel de componenten nooit, want de versterkervoeding heeft interferentie met de bronnen als cd-speler en tuner). Trillingsvrij opstellen geeft meer rust in het geluidsbeeld. Er zijn “dure” oplossingen als dempingsvoetjes van MasterBase die echt helpen, maar je kunt ook zelf experimenteren met dempingsmateriaal, zoals puimsteenblokjes van de drogist.

2. Vraag je af of luidsprekers en versterker een klankmatige match hebben (of de klankkleur en het algehele geluidsbeeld je op het eerste gehoor aanspreken). Is dat in basis niet het geval, dan heeft het uitvoeren van de volgende stappen geen zin en is alleen het vervangen van één of beide componenten zinvol.

3. Verbeter de stroomvoorziening (bijvoorbeeld door audiofiele netsnoeren aan te sluiten, met of zonder netfilter). Dit geeft vooral meer rust en precisie in het geluidsbeeld. Gebruik een muurcontact en draai de stekker na 24 uur inspeeltijd nog eens om. Als +/- goed zitten, wordt de basweergave strakker.

4. Verbeter de Interlink (een beter afgeschermde Interlink zorgt met name voor betere spreiding, ruimtelijkheid een plaatsing van het geluidsbeeld).

5. Verbeter de luidsprekerkabels (dit zorgt met name voor meer detail in het geluidsbeeld).

6. Modificeer dan desgewenst de luidsprekerfilters en interne bekabeling). Verbeteren van de crossovers zorgt met name voor meer detail en een “strakkere”, preciezere weergave, terwijl verbeteren van de interne bedrading een natuurlijkere (echtere) geluidsbeleving geeft. De klank benadert die van echte instrumenten beter.

7. Pak dan eventueel de versterker aan (voeding en condensatoren). Dit verbetert de weergave van alle bronnen, zoals cd-speler en tuner, zowel wat betreft detailweergave, spreiding, plaatsing en precisie en draagt bij aan de “muzikaliteit”. Dit laatste begrip is moeilijk te omschrijven en moeilijk te bereiken. Het is per apparaat verschillend. Het is het werkelijk laten “zingen en resoneren” van een stem of instrument, zodat muziek je gaat raken en samern met de plaatsing en ruimtelijkheid een werkelijkheidsbeleving geeft (“soundstaging”}.

8. Modificatie cd-speler: extra muzikaliteit kan m.i met name worden bereikt. door de opamps te verbeteren. Dit is geen dure ingreep. Om de klankkleur aan te kunnen passen aan je eigen smaak zul je voor elke opamp een “ic-voetje” moeten (laten) solderen, zodat je opamps handmatig kunt wisselen, net zolang totdat je voor jouw gehoor de goede hebt. De verschillen in de klank van is enorm. De meest “audiofiele” opamps zijn zeker niet per sé de beste. Een cd- of dvd-speler modificeren kan, behalve het verbeteren van de opamps een dure grap zijn. Buiten het moederbord zelf zijn zowat alle onderdelen voor verbetering vatbaar: voeding, opamps, condensatoren, loopwerk, d/a-converter, en clock. Het afspelen van een plaatje met een laser en de geluidsdrager cd is feitelijk een techniek die zijn langste tijd gehad heeft. Cd-inhoud is opgeslagen in de compressie: 16 bit/41.100 hz, omdat de capaciteit in de begintijd met 700 mb feitelijk te klein was. Gemiddeld 1 GB opslagcapaciteit is nodig om een cd op te slaan in studio-kwaliteit 24 bit/48.000 hz. Deze “valse start” in opslagcapaciteit, maakt de cd-speler tot de dag van vandaag een zeer ingewikkeld apparaat: de d/a-converter moet de cd-inhoud eerst “rippen” naar studiokwaliteit en dan is er een clock nodig om de geripte en tijdelijk opgeslagen informatie zo te “bufferen” dat er geen hoorbare vertraging optreedt. Een duur en ingewikkeld proces als het goed gebeurt. Daarnaast is een snel roterend plaatje in een loopwerk altijd instabiel. Een audiostreamer of harddisk, zeker de nieuwe Solid-state-harddisks hebben deze nadelen niet of veel minder. Geen laserlicht dat verstrooid kan worden, geen decompressie meer naar studiokwaliteit (dat is bij het rippen van cd naar harddisk al gebeurd, als het goed is), geen bewegende delen meer (als het een solid-state disk gaat). De opslagcapaciteit van deze disks is op dit moment helaas nog beperkt. Blijven over: bekabeling, d/a-conversie en buffering). Audiostreaming is vergeleken met de cd relatief goedkoop en biedt voor een vergelijkbaar bedrag als een cd-speler een betere geluidskwaliteit. Streamen per computer betekent wel dat er een professionele geluidskaart moet worden ingebouwd of aangesloten (zie hiervoor mijn merkenlijst) en dat de voedingscondensatoren moeten worden gemodificeerd.

9. Tunermodificatie: hier zitten geen bewegende delen in, dus modificatie is overzichtelijk: een netfilter achter de voeding, een audiofiel netsnoer, bypassing van condensatoren, een betere opamp en betere diodes.

Modificeren maakt van middelmaat geen topper
Dit is mijn persoonlijke ervaring met de meest logische manier van aanpassen en modificeren. Als apparaten geen match hebben en je bent structureel ontevreden met het algehele geluidsbeeld, dan helpt modificeren niet. Minpunten kunnen nooit worden weggemodificeerd; apparatuur waar je in de kern tevreden over bent wel verder verbeterd. Vervang de component waarover je niet tevreden bent desnoods, maar liefst pas nadat je de verbeteringen 1 tot en met 4 hebt uitgevoerd. En ga daarna pas modificeren en apparaten technisch verbeteren. Een goedkoop apparaat laat daarmee nog geen high-end kwaliteit horen.

Overlijden Maarten van Roozendaal aanleiding voor audiologisch experiment

In februari 2010 nam ik het geluidsspoor op van het optreden van de cabaretiers en kleinkunstenaars: Kees Torn, Maarten van Roozendaal, Theo Nijland en Jeroen van Merwijk. Ik heb van het optreden vier nummers bewerkt en bewaard, dat wil zeggen samengevoegd en op harddisk gezet in 24 bits, 48.000 hz. Daarbij is geen solo-nunner van Van Roozendaal, omdat ik geen fan ben van zijn kapotgerookte speekselstem, alleen van zijn teksten. Uitzondereingen zijn “Red mij niet” en “Dit te late einde”. Daar kan ik wel naar luisteren.

Ik maakte de opname met het programma Audacity en een USB-tv-card van Pinnacle waarop de tv-coaxcable was aangesloten. Nu ik sinds een tijdje digitale tv heb, waarvan in elk geval de beeldkwaliteit veel beter is, meende ik de herhaling van het programma “De bende van 4” ter nagedachtenis van Van Roozendaal, ook in hogere geluidskwaliteit te kunnen opnemen. Niets bleek minder waar: de directe opname van mijn digitale tv-tuner (Samsung DCB H380R) naar mijn computer leverde een onberispelijk, maar vlak en levenloos geluidsbeeld op. Dynamisch geen vergelijk met de originele analoge opname uit 2010. Dat is ook de reden dat ik mijn analoge en gemodificeerde radio-tuner gehouden heb en tegen wil en dank bij Ziggo ben gebleven voor mijn analoge radio-kanalen. Ik weet nu ook dat ik de geluidssporen van de beschikbare analoge tv-zenders, gewoon via de coax-ingang van mijn tv-kaart moet blijven opnemen. Wel zo goed om te weten bij het opnemen van muziekprogramma’s op tv.

Brits meanstream geluid gaat naar “live-ervaring” met Duitse metal-dome-tweeter

Utrecht, 20 september 2012

“Een luidspreker wordt afgestemd op het gehoor van de gemiddelde luisteraar. Je moet er een boek bij kunnen lezen, zonder dat je gestoord wordt. Maar als je speciaal gaat zitten om muziek te luisteren mag er best “Wat meer ‘Peper en zout’ in het geluidsbeeld.”

Omdat ik op zoek was naar een soort “live-muziekbeleving thuis” haalde ik Romald Overbosch van Cassiopeia bekabeling erbij om met een extra tweeter de hoogweergave aan te scherpen. Blazers moeten gaan klinken als blazers en bekkens als bekkens.

Dat zoiets mogelijk is, ervaarde ik toen ik een paar Duitse monitoren in huis had van MB Quart, standaard voorzien van een metal-dome. Het merk was voorloper op dat gebied.

Ik vermoedde de tweeter speciaal in te kunnen zetten voor de hoogste frequenties. Uit luistertests bleek dat het beter was om de originele Seas soft-dome tweeter helemaal uit te zetten, d.w.z de kabels los te halen van mijn bi-wire-configuratie.

De Magnat opzettweeters kan ik zelf zo plaatsen dat ik ze als optimaal ervaar. Opvallend is dat de kastkleuring die de originele Seas-tweeters meekregen voor zoveel dempimg zorgden dat je er met je oor vrij dicht bij kon komen, dat kan bij deze Magmats niet meer. Mijn tweeëneenhalf-weg-Linn luidspreker is met de plaatsing van de extra tweeter feitelijk een 3-en-een-half-weg geworden: twee midden-laagweergevers die ongeveer hetzelfde doen, maar toch niet helemaal, omdat de één bovenin de kast zit en de ander halverwege; een soft-dome tweeter daar tussenin geplaatst,die de facto als hoog-middentoner fungeert en een titanium-dome tweeter voor het bereik boven 4000 en 7000 hz.

high-end en supertweeters

De weergave is geweldig transparant, maar doet vermoedelijk aan geen enkele meetwaarde uit het high-end-handboek. Vandaar waarschijnlijk dat nog maar weinig audiofabrikanten opzettweeters maken. Het Nederlandse Hepta deed het, en Tannoy heeft zogenaamde “Supertweeters” op de markt. Deze heb ik geprobeerd, maar voegden in mijn configuratie niets toe.

Hybride luidsprekers

Toch zijn er diverse luidsprekerfabrikanten die vloerstaande speakers leveren met de tweeter bovenop de kast gemonteerd. Het gaat dan meestal om luidsprekers met een dynamische laagweergave en een bandtweeter die een elektrostatisch hoog genereert, zogenaamde hybride modellen.

Zo gek is mijn experiment met de losse tweeter dus niet. High-end of niet. Dat vind ik niet belangrijk. Wie wordt er niet getroffen door het warm dynamische geluid van een buizenradio uit de jaren vijftig?

De film duurt 10 minuten

Eindresultaat

Ik ga mijn muziek herbeleven. Ik hoop dat de film die ik samen met Ronald Overbosch van Cassiopeia van de luistersessie heb gemaakt inspireert om zelf te gaan experimenteren.

Op deze plaats laat ik weten wat het eindresultaat is.

Sprankelend hoog en meer uitgesproken middenweergave

De geplande Magnats zijn Japanse titaniomdomes geworden met een nog groter bereik: 40.000 in plaats van 30.000 hz. Deze getallen zeggen me niets, hoofdzaak is dat de tweeters doen wat ze moeten doen: sprankelend, natuurlijk hoog weergeven. De origineel ingebouwde Seas- softdometweeter doet ook nog mee, maar is van tweeter feitelijk gedegradeerd tot een soort middentoonunit. En dat kan ie goed: ook het stemgebied is enorm vooruitgegaan. Na enig experimenteren kwam ik erachter dat de nieuwe hoogtoner van de vrijstaande luidspreker de frequenties boven 4.000 hz. moeten overnemen, terwijl de hoge tonen van de luidspreker die meer ingesloten staat tussen raam en tv pas bij 7.000 hz worden overgenomen. Ronald Overbosch heeft daarvoor een handig foefje gesoldeerd, waardoor ik zelf voor overname op 4.000 of 7.000 hz. kan kiezen.

Door het toevoegen van de extra tweeter wordt er vermogen onttrokken aan de drie units in de kast en doorgegeven aan de nieuwe opzettweeter. Dit zorgt ervoor dat de hoge tonenweergave massa, kleuring en kastresonantie kwijtraakt. Dit geeft een enorme extra transparantie en openheid, terwijl het laag ongeveer gelijk blijft. Het karakter van de luidspreker verandert nogal, in dit geval geheel ten positieve. Dat hoeft niet voor iedereen te gelden. Als je niet op zoek bent naar een analytisch en zakelijk geluidsbeeld, maar houdt van een warme, analoge klank dan kan een opzettweeter een teleurstelling zijn.

Hybride luidspreker

Hepta uit Wormerveer heeft naamgemaakt met opzettweeters, maar doet hier alleen nog op verzoek iets aan. Het buiten de kast plaatsen is bij moderne luidsprekers schering en inslag, met name in de combinatie van dynamische elektrostatische elementen, maar bijvoorbeeld B&W past het principe al heel lang toe. Dit noemt men hybride luidsprekers.

Provisorische bevestiging

De bevestiging met dubbelklevend plakband is provisorisch en doet afbreuk aan het strakke luidsprekerdesign, maar dat vind ik niet belangrijk. Het verplaatsen van de tweeters uit het midden of juist er naartoe, doet de interne units zachter, of juist luider spelen. De invloed van 10 cm naar links of rechts van de kastrand verplaatsen, heeft naar mijn gehoor verrassend veel invloed.

Provisorisch gemonteerde titanium-dome opzettweeter op Linn Ninka Luidspreker

Ik ben ongelooflijk tevreden met het resultaat en de kosten zijn te overzien, vergeleken bij de aanschaf van een set nieuwe luidsprekers.

Arthur

Na gesprekken over het modificeren van apparatuur en andere zaken, heb ik besloten om mijn eindversterker te gaan aanpakken.

Voedingscondensatoren vervangen, bypass geplaatst bij de voedingscondensatoren, diverse andere condensatoren vervangen, opamps vervangen, speakers terminals vervangen, IEC chassisdeel aangebracht in het achterpaneel van de versterker zodat ik de netkabel makkelijk kan loskoppelen, de meeste solderingen op de printplaten opnieuw gesoldeerd met zilversoldeer en tenslotte alle zekeringen vervangen door audiofiele zekeringen (11 stuks).
Toen ik de versterker aansloot zat er nog een storing in , er zat een brom in het rechterkanaal.


Na enige tijd storing zoeken bleek dat er een draadbreuk zat in een verbindings kabelboom van de ene printplaat naar een andere printplaat. Dit gerepareerd en opnieuw gemeten.Toen ik hem daarna opnieuw aansloot was de storing verdwenen!
Nu ik hem enige tijd heb ingespeeld, hoor ik dat het allemaal schoner, strakker, en er meer details hoorbaar zijn. Ook heeft de versterker meer power gekregen.
Ik moet nog wel een keer de spelersrichting van de zekeringen uitzoeken, want dit schijnt verschil uit te maken. Daarnaast wil ik met andere opamps aan de gang gaan om te kijken of er nog meer winst cq ander geluid uit de versterker komt.
Al met al was het leuk en zeer de moeite waard om dit resultaat te behalen!

De pagina: http://www.audioom.tekstuur.nl/high-end-audio-merken met een uitgebreid overzicht van audiofiele en mainstream hifi-merken is aanzienlijk uitgebreid, maar nog niet volledig. Mocht je interessante informatie over een merk hebben, schrijf dit dan hieronder.

Helaas is de opmaak van de tekt nog niet optimaal. Hopelijk doen alle links het wel naar de website van de omschreven audioproducenten.

Veel plezier ermee,

Arthur

Recent kocht ik voor een Duitse vriend voor 50 Euro een Sansui C-77 voorversterker. Rnigszins gemodificeerd, aldus de vorige eigenaar. Helaas heb ik geen idee hoe. Het enige dat ik me kan herinneren over het merk is dat het destijds fameus was en veel verkocht werd.

Linz am Rhein, 31 december 2011

Hij staat nu te spelen in een oeroude installatie met snoertjes uit het Gulden-tijdperk, electriciteitsnoer als speakerkabel met als bron een standaardcomputer met soundblaster geluidskaartje.

Minimale installatie
Op geen enkele manier geoptimaliseerd: geen plaatsing, weinig detail, maar een muzikaal wonder, daar kan mijn gemodificeerde Densen B-100 niet aan tippen. Wat je hoort zijn echte instrumenten. Vooral alle metaalklanken zijn levensecht en wonderschoon.

Overbodige schakelingen
En dat terwijl de Sansui ook nog eens vol zit met allerlei schakelingen, die bij hedendaagse topversterkers als overbodig worden beschouwd, zoals een balans in de dubbele volumeknop, een high-filter, een low-filter, een mute met fade-functie, bas en treble, die niet kunnen worden uitgeschakeld. Kan allemaal onklaar worden gemaakt, waardoor de weergave nog veel preciezer zal worden.

Muzikaal wonder
Een wonder van muzikaliteit. Als ik ooit nog eens begin aan een voorversterker met een paar monoblokken, of aan een paar studiomonitoren met ingebouwde eindtrappen, dan koop ik de duurste Sansui voorversterker die ik kan vinden erbij. Tweedehands zal het dan nog om een schijntje gaan.

Ook vergeleken Sony 940QS surroundreciever en gemodificeerde Densen B100

Utrecht, 23 oktober 2011

Via deze site kreeg ik twee vragen die leidden tot twee luistertests in één weekeind. De eerste vraag kwam naar aanleiding van mijn eigen positieve ervaring met het modificeren van mijn Densen B100-versterker, in originele staat al befaamd om zijn muzikaliteit en geweldige prijs/kwaliteitsverhouding, Het bijplaatsen van enkele condensatoren tussen voeding en smd-moederbord zorgde voor veel meer detail, precisie en plaatsing van de instrumenten (ruimtelijkheid). Een muziekliefhebber wilde zelf vaststellen of een modificatie voor een paar honderd Euro echt de moeite waard zou zijn. En de luistersessie overtuigde, en meer. Liep het laag bij de ongemodificeerde Densen behoorlijk weg, bij de gemodificeerde bleef alles even strak. Dat laatste kon ik me uit de pré-mod.-periode niet herinneren. Ik heb mijn bezoekers op het spoor gezet van degene die de modificatie heeft uitgevoerd: Rody Muller. Maar: eerlijk is eerlijk: de verbetering werd me al in 2007 aangeraden door Louis Raatjes van Art Speak.

Mminpunten zijn niet weg te modificeren
Dan de tweede AB-test: het ging eigenlijk om een probleem met een set vloerstaande Phonars, waarvan in elk geval de originele metaldome-tweeter was vervangen door een softdome, aldus de bezitter. Hij ervaarde het hoog als “te donker” en vroeg zich af of dat verholpen zou kunnen worden door de originele tweeter terug te plaatsen. In de eerste plaats mag je ervan uitgaan dat een modificatie bedoeld is om een verbetering te bereiken en in de tweede plaats is modificeren om een ervaren minpunt van een apparaat te verhelpen risicovol. Ben je niet tevreden over een apparaat, dan heb je het verkeerde apparaat gekocht en dat verhelp je niet met een technische ingreep waarvan de uitkomst onzeker is. Pakt de mod. niet goed uit, dan kun je niet terug naar een situatie waarover je een basis tevreden was, maar alleen naar een situatie waarin je ook ontevreden was. Risico op een gebed zonder end dus, waarbij je de verantwoordelijkheid voor een mislukte aanpassing niet bij een modificateur kunt leggen. De uitgangssituatie was immers al slecht.

Sony 940QS surroundreciever vs. Densen B100
De A/B test met de Densen, de Sony 940QS en de Phonars leverden een onverwacht resultaat op. De Phonars geven van origine veel meer laag en zijn een stuk minder transparant en “kaal” dus een stuk warmer dan de Linn Ninka’s waarmee ze vergeleken werden. Het “donkere” karakter is hoe dan ook een kenmerk van de Phonars. Maar dat vond de klant geen bezwaar, hij had de speaker erop uitgekozen. Het was hem alleen “te” warm. En dat terwijl hij aangaf een kale, minimalistische inrichting te hebben. Dus aan de akoestiek van de luisterruimte ligt het niet. Waaraan dan wel? Aan de combinatie van kabel “van-de-rol”en de matige kwaliteit van de Sony-receiver. die zich op geen enkele manier kon meten met de B100: Rommelig en onmuzikaal, maar wat verwacht je aan surround-kwaliteit voor zo’n 600 Euro? Op de stereo Densen, gecombineerd met Cassiopeia-speakerkabels klonken de Phonars weliswaar nog steeds minder analytisch dan de Linns, maar er was op de Densen (die geen toonregeling heeft) geen tekort aan hoog en de Phonars zaten aanzienlijk steviger in hun laag. De klant blijkt op basis van deze luistertest helemaal geen hersteloperatie van de tweeters nodig te hebben, wel transparantere speakerkabels en/ of een betere versterker. Deze conclusie pleit er ook voor om bij de aanschaf van andere luidsprekers ook meteen een bijpassende versterker te kopen en het oude beestje op marktplaats te zetten. Een goede weergave staat of valt bij optimale match van alle apparaten in de keten, inclusief de bekabeling.

Hifi-show Utrecht
Hifi-show Utrecht was het derde leerpunt van het weekeind. In het NH-hotel aan de Jaarbeurs wordt traditioneel de gratis tegenhanger georganiseerd van AV-NU in het Beatrix-gebouw Utrecht. Ik startte met het luisteren naar een set van ongeveer 10.000 Euro van het merk mbl. Imposante apparatuur, inclusief monoblokken, waarbij de speakers van hetzelfde merk enigszins klein oogden. Niet geschikt voor kleinbehuisden. Wel een ongelooflijk gedetailleerd, muzikaal en analytisch hoog. Daartegenover stond een vrij gekleurd laag, zodat een tegenstelling hoog-laag ontstond in plaats van een synthese. Je vraagt je af of zoiets aan de akoestiek van de ruimte zou kunnen liggen Anderzijds: als je als verkoper zo’n dure set in een driedaagse wilt laten horen, dan is er vast wel een mouw aan de akoestiek te passen. De grote tegenstelling hoog-laag: van analytisch hoog tot gedempt en enigszins wollig laag, maakte me al snel luistermoe. In potentie zeker een bijzondere set die een live-ervaring zeker kan benaderen in een optimaal ingerichte ruimte. Iets voor op de volgende miljonairfair?
Ook geluisterd naar een aanzienlijk goedkopere combinatie met luidsprekers van zo’n 4.000 Euro: monitoren van het Nederlandse “Dynamic Solutions”, de Master three monitor. Prachtig gedetailleerd met logischerwijs nadruk op het midden-hoog. In het laag mist zo’n monitor wel wat, natuurlijk door het gebrek aan volume. Maar de druk en de extraverte, stotende en zeker niet vloeiende weergave, maakte het geheel spannend om naar te luisteren. Toch ging ik tevreden over wat ik zelf heb staan, weer naar huis, wel met het inzicht dat mijn Linn Ninka vloerstaanders, ondanks filtermodificatie, in de combinatie met mijn Densen-versterker waarschijnlijk de zwakste schakel vormen.

Utrecht, 29 september 2011

In april en juni was ik twee maal te gast bij Audiovereniging Midden Nederland.
Daarna wilde ik graag lid worden, maar dat ging niet door. Hoewel ik mij er tijdens het schrijven zeer van bewust was dat ook in audioland geldt: “Wiens brood men eet, wiens woord men spreekt”, bleek ik toch nog te kritisch, Ik heb in mijn bijdrage van juni (zie hieronder) een tip gegeven over hoe een grote ruimte akoestisch zou kunnen worden gedempt tijdens een demonstratie. Fout dus.

Zo’n vereniging van apparatuurliefhebbers moet natuurlijk oppassen dat een audioverkoper een volgende keer ook nog langs wil komen. En dat lukt niet als je de gedemonstreerde apparatuur afkraakt. Begrijpelijk.

Maar dergelijke voorzichtigheid, waarbij het ontzien van elkaars belangen, belangrijker wordt dan eerlijke consumentenvoorlichting, leidt er wel toe dat je als audioconsument de halve waarheid voorgeschoteld krijgt en geen objectieve keuze kunt maken op de klankkwaliteit van bijvoorbeeld een cd-speler.

Advertentie-inkomsten
Toen ik voor het eerst de twee grote Nederlandse hifi-sites bezocht, viel me al op dat vrijwel alle apparaatrecensies, of het nu om een luidspreker, versterker of cd-speler gaat, goedkoop of duur, lovend waren. Er is me nu duidelijk waarom. Dergelijke sites leven van advertentie-inkomsten en de advertenties worden geplaatst en betaald door… de audioproducenten en apparatuurverkopers. Als je een kritische recensie schrijft trekt de adverteerder de advertentie in; weg inkomsten en recensent brodeloos. Zo gaat het ook bij een audiovereniginng of club, klaarblijkelijk.

Een kritisch verslag van een demonstratie-avond en er komt geen audio-producent meer langs, zelfs als het niet over de apparatuur gaat, maar over de akoestiek van de ruimte, zoals in dit geval. Hieronder de belangrijkste reden waarom ik geen lid mocht worden van Audio Vereniging Midden Nederland.

De voorzitter schrijft:
“U heeft het recht om verslag te doen van de avond op uw website. Maar als een lid of aspirant-lid meent op zijn of haar website instructies te moeten geven aan bedrijven die bij ons een avond hebben verzorgd, zoals door u gedaan is (“tip voor audio-demonstrateurs”), dan kan een dergelijke verslaglegging onze relaties met bedrijven negatief beïnvloeden. In het belang van onze vereniging hechten wij veel waarde aan goede relaties met bedrijven, zonder dat dit neerkomt op een volstrekt kritiekloze benadering van wat een bedrijf bij ons demonstreert of van plan is te laten horen en zien.

Gezien de ontstane situatie willen wij u hierbij laten weten dat we uw verzoek om lid te worden van onze vereniging niet willen inwilligen.”

De volgende nieuwtjes komen uit andere bron.

Arthur

Tips en tricks

Tweedehands
Als je ongeveer weet wat je zoekt, kost een goede set tweedehands 1/3 van de prijs bij de gespecialiseerde audiozaak.
Stroomvoorziening
Verbeter voordat je nieuwe speakerkabels en interlinks aanschaft de stroomvoorziening. Goede netsnoeren met of zonder filter zijn meestal goedkoper en leveren vaak meer winst op.
IEC-contact
Vervang een vast netsnoer van het platte “scheerapparaattype” door een eurocontact en een goed los netsnoer.
Geen toonregeling
De optimale combinatie van luidspreker en versterker heeft geen toonregeling nodig. Die zit immers ook niet op het Concertgebouworkest. Met andere woorden: de akoestiek hoort door de ruimte bepaald te worden en niet door een audio-instelling.
Kleine modificaties
Kleine aanpassingen om de “zwakke punten” uit je audioset te halen tillen je set naar een hoger niveau. Te denken valt aan een vergulde zekering voor de versterker of “bypassing” van condensatoren.
Mooi geluid
Je set laat levensechte instrumenten horen als je bezoekers uit zichzelf zeggen dat je “een mooi geluid” in huis hebt.
Dvd-audio
Een middenklasse dvd-speler met zelfgebrande audio-dvd’s presteert minstens zo goed als een top cd-speler.
Positieve recensies worden "gekocht"
Audio-fabrikanten bieden zolang apparatuur ter recensie aan, als het oordeel positief is. Recensenten zijn voor hun omzet afhankelijk van het aanbod door fabrikanten. Audiobladen en audiologische sites zijn dus zelden onafhankelijk.
Gehoor
Vertrouw in de allereerste plaats op je eigen gehoor. Muzikaliteit is een kwestie van smaak en niet afhankelijk van budget en niet gebonden aan één merk.
Audiomeubel
Stel je componenten naast elkaar op of van elkaar gescheiden in een audio-meubel. Onderlinge beïnvloeding door op elkaar stapelen beïnvloedt de weergavekwaliteit negatief.
Audiomodificatie is onafhankelijk en bevat geen advertenties. Wij bevelen daarom graag Adblock Plus aan
Gratis plugin voor Firefox, Chrome, Android, Opera, Safari en Internet Explorer blokkeert bijna alle advertenties op het web: van Google ads tot Facebook en Twitter en verwijdert video advertenties op YouTube en pop-ups.
Advertentieblocker voor elke Internetbrowser
De Mat
Een dun rubberen plaatje dat op elke cd past, maar niet in elke cd-lade. De Mat laat je cd stabieler draaien en voorkomt strooilicht van de afspeellaser. Voor € 19,95 verkrijgbaar bij Art Speak. Verhoogt de muzikale weergave van de meeste cd-spelers aanzienlijk. Werkt niet bij audio-dvd’s.
Demping
Stel je luidsprekers een stuk van de muur en goed gedempt van de vloer op, zodat er geen vermogen “weglekt” in de vorm van trillingen.
Merkverslaving
“Merkverslaving” kan een dure hobby zijn. Niet alle componenten van hetzelfde merk zijn per definitie immers even goed.
Soundcard
Een computer met een professionele geluidskaart kan zich meten met een hoogwaardige cd-speler en is een stuk goedkoper.
Year of the Cat herbeleefd
Van All Stewart uit de jaren zeventig waar mijn oudere broer gek op was. Het leek alsof het nummer zich voor het eerst aan mij ontvouwde, alsof ik het voor het eerst hoorde, in al zijn melodieuze subtiliteit en instrumentale veelzijdigheid. En dat op de radio (Franse cultzender FIP). Dankzij mijn rondom gemodificeerde, hypermuzikale en optimaal geplaatste Linn/Densen/Sony set had ik een nostalgisch kippenvelmoment.
Masterbase dempingsvoetjes
Vierkante plaatjes van ongeveer een centimeter dikte die onder de voetjes van audio-apparaten kunnen worden geplaatst en als extra demping onder de spikes van staande luidsprekers. Met ruim een tientje per voetje aan de prijzige kant, temeer omdat reclameplaten uit vergelijkbaar aluminium laagjes worden opgebouwd. De plaatjes werken wel en brengen rust in het geluidsbeeld.